چرا کشورها ارزهای خارجی را پس انداز می کنند؟/ آیا جهان به سمت یک سیستم پولی بین المللی جدید در حال حرکت است؟ – پایگاه خبری خوب


در ژوئن سال گذشته، ولادیمیر پوتین، رئیس جمهور روسیه، در چهاردهمین اجلاس سران بریکس، یک گروه بین المللی از اقتصادهای نوظهور متشکل از برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی، قصد این گروه را برای توسعه یک ارز ذخیره بین المللی جدید اعلام کرد.

هدف از چنین قصدی احتمالاً در اختیار گرفتن جایگاه دلار آمریکا به عنوان ارز برتر جهان بوده است، ارزی که حدود ۸۰ سال است این برتری را حفظ کرده است.

رهبران روسیه قصد این پیشنهاد را پنهان نمی کنند، زیرا سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه این کشور اخیرا گفته است که دوران برتری دلار به پایان رسیده است.

وی در سفر اخیر خود به اتیوپی گفت: اتکا به دلار به عنوان ابزاری برای حمایت از اقتصاد جهانی چندان امیدوارکننده نیست.

تصادفی نیست که کشورهای بیشتری مجبور به استفاده از ارزهای جایگزین می شوند و تعداد بیشتری از مردم به استفاده از ارزهای ملی روی می آورند و این روند در حال تسریع است.

ب

اما برای درک اینکه چه چیزی در خطر است، باید به نحوه عملکرد ارزهای ذخیره نگاه کنیم. سوال این است که چرا موقعیت منحصر به فرد دلار به ایالات متحده “مزیت غیرمعمول” در امور جهانی داده است، همانطور که والری ژیسکار دستین، رئیس جمهور سابق فرانسه بیان کرد.

امروزه بیشتر تراکنش‌های مالی، وام‌های بین‌المللی و حساب‌های تجارت جهانی به دلار است و تا سال ۲۰۲۱ تقریباً ۶۰ درصد ذخایر ارزی جهان به دلار خواهد بود.

لوکا فانتاچی، مورخ اقتصادی دانشگاه میلان ایتالیا می گوید: «بر خلاف سایر کشورها، ایالات متحده می تواند با چاپ پول به تعهدات بین المللی خود عمل کند.

وی می افزاید: این بدان معناست که آنها هیچ محدودیت بودجه ای برای هزینه، وام یا حتی کمک بلاعوض در خارج از کشور ندارند.

هژمونی دلار آمریکا به کنفرانس برتون وودز در سال ۱۹۴۴ برمی گردد، زمانی که ۴۴ کشور در جبهه متفقین در طول جنگ جهانی دوم توافق کردند که یک سیستم پولی بین المللی جدید ایجاد کنند.

گروهی از کشورها متعهد شدند که ارزش پول خود را در برابر دلار آمریکا تعیین کنند. از سوی دیگر، ارزش دلار برای طلا با نرخ ۳۵ دلار در هر اونس (۲۸۰ گرم) طلا تعیین شد.

به گزارش فانتاچیو، کشورها به دو دلیل عمده ذخایر ارزی دارند: «دلیل اول، انجام تعهدات خارجی است».

وی توضیح می دهد: کشورها باید به تعهدات خود در قبال بانک های خارجی و سایر بنگاه های اقتصادی عمل کنند و ذخایر ارزی ابزاری برای انجام این تعهدات است.

یکی دیگر از دلایلی که کشورها دارای ذخایر ارزی هستند، نگهداری پول خود در صورت نیاز است.

فانتاچی به یورونیوز گفت: هر زمان که خطر کاهش ارزش پول وجود داشته باشد، بانک مرکزی هر کشور آن ارز را در بازارهای بین المللی خریداری می کند.

وی می افزاید: برای این کار باید ذخایر ارزی داشته باشند که به طور گسترده در بازارهای بین المللی موجود باشد. [مانند دلار، یورو و سایر ارزهای اصلی] برای تقویت پول آنها استفاده می شود.

جنگ در اوکراین و تحریم بانک مرکزی روسیه

اما در فوریه و پس از حمله روسیه به اوکراین، آمریکا توانست از سلطه دلار به عنوان یک سلاح اقتصادی قدرتمند استفاده کند و از آن علیه مسکو استفاده کند.

این کشور به همراه متحدانش ذخایر بانک مرکزی روسیه را مسدود کردند و عملاً دسترسی به نیمی از خزانه جنگ به ارزش حدود ۶۳۰ میلیارد دلار را ممنوع کردند. چرا که ابزار این کشور برای تثبیت پول ملی با خرید روبل به دلار در بازارهای ارز حذف شده است.

اما برخی هشدار می دهند که این اقدام می تواند بر هژمونی دلار در آینده تأثیر منفی بگذارد.

همانطور که فانتاچی توضیح می‌دهد، اگر کشوری دقیقاً در زمانی که نیاز به پرداخت‌های خارجی یا بازگرداندن ارز خود دارد از دلارهای خود استفاده کند، اما این ذخایر توقیف شود، نه تنها روسیه، بلکه سایر کشورهایی که در گذشته تحت تأثیر مقررات مشابه قرار گرفته‌اند، انگیزه خود را از دست خواهند داد. ایجاد شده برای تنوع بخشیدن به ذخایر خود و انتقال آنها به سایر حوزه های ارزی.

این کشور در تلاش است تا سلطه دلار آمریکا را کاهش دهد

به گفته فانتاکی، قدرت های جهانی، اعم از متحدان و متحدان غیر آمریکایی، پیش از این مانورهای قابل توجهی برای تضعیف دلار انجام داده اند.

معرفی یورو تا حدی به عنوان وسیله ای برای محافظت از اقتصاد اتحادیه اروپا در برابر شوک های ارزی و محدود کردن وابستگی به ارزهای خارجی در نظر گرفته شد.

در حال حاضر یورو با ۲۰.۶ درصد دومین سهم از ذخایر ارزی جهان را به خود اختصاص داده است. علاوه بر این، در آغاز ماه مارس، کشورهای اتحادیه اقتصادی اوراسیا شامل روسیه، ارمنستان، قزاقستان، قرقیزستان و بلاروس توافق کردند که ارزش بین المللی جدیدی ایجاد شود.

این کشورها می خواهند از شر دلار خلاص شوند و در عین حال محدودیت هایی برای استفاده از دلار برای پرداخت های خود در خارج از کشور دارند.

در سال ۲۰۰۹، رئیس بانک مرکزی چین اصلاح نظام پولی بین‌المللی را بر اساس ارزی با پشتوانه کالا پیشنهاد کرد. ایده ای که در اصل توسط جان مینارد کینز، اقتصاددان مشهور بریتانیایی به عنوان بخشی از برنامه ریزی بریتانیا پس از جنگ جهانی مطرح شد.

این ایده توسط سایر کشورهای بریکس، گروهی از اقتصادهای نوظهور از جمله برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی حمایت شد، اما توسط کشورهای غربی رد شد.

به سوی یک سیستم پولی بین المللی جدید؟

با وجود این تلاش‌ها، ممکن است برای اعلام پایان سلطنت دلار خیلی زود باشد.

آمریکا همچنان کشوری با بزرگترین بازارهای سرمایه در جهان است و حتی در مواقع بحرانی مانند دوران همه گیر کووید-۱۹، سرمایه گذاران سعی می کردند پول خود را به دلار تبدیل کنند و آن را شرطی امن برای جریان سرمایه می دانستند.

در حالی که چین همچنان بزرگترین صادرکننده جهان است و از نظر اندازه اقتصادی به ایالات متحده نزدیک می شود، سهم نسبتاً متوسطی از ذخایر ارزی جهان را در اختیار دارد. این تا حد زیادی به دلیل کنترل سرمایه مورد استفاده در چین است.

فانتاکی می گوید: «بر خلاف دلار یا حتی یورو، رنمینبی است [یکای پول رسمی چین] هیچ بازار سرمایه آزاد و غیرقابل تنظیمی برای سرمایه گذاری و دارایی رنمینبی برای برخورداری از نقدینگی ندارد. این موضوع نه تنها برای بانک های مرکزی که در این دارایی ها سرمایه گذاری می کنند ضروری است، بلکه برای بازارهای مالی نیز ضروری است.

با این حال، این اقتصاددان احتمال سازماندهی مجدد سیستم پولی بین‌المللی را رد نمی‌کند، که می‌تواند رنمینبی را به دارایی ذخیره بسیار قوی‌تری تبدیل کند.

احتمالاً شاهد چیزی خواهیم بود که قبلاً هرگز در تاریخ اتفاق نیفتاده است، و آن تکه تکه شدن سیستم پولی بین‌المللی با چندین حوزه ارزی رقیب و چندین ارز قوی است که هژمونی محلی و منطقه‌ای را حفظ می‌کنند.

او می‌گوید: «ما احتمالاً شاهد چیزی خواهیم بود که قبلاً هرگز در تاریخ اتفاق نیفتاده است، و آن تکه تکه شدن سیستم پولی بین‌المللی با حوزه‌های ارزی متعدد است که با یکدیگر رقابت می‌کنند و ارزهای قدرتمند متعددی که هژمونی محلی و منطقه‌ای را حفظ می‌کنند.»

به گفته Fantaccio، سیستم پولی آینده می تواند شامل روش های مختلفی برای تفسیر عملکرد پول بین المللی از ارزهای مختلف باشد.

وی می افزاید: به عبارت ساده، دلار به دلیل نقدینگی خود می تواند بر تامین وجوه ذخیره برای سیستم مالی تمرکز کند، در حالی که رنمینبی می تواند در ارائه ابزار پولی برای پرداخت در اقتصاد واقعی، تجارت، زنجیره تامین و بازارهای کالا. باش.”

وی در پایان خاطرنشان می کند: در مجموع فکر می کنم قطعاً این چشم انداز دلگرم کننده ای برای آمریکا و غرب نیست.

بیشتر بخوانید:

۲۲۰ ۲۵۶